Hvað þarf sjúkraskrárkerfi að uppfylla?

Klukkan er að verða átta á fimmtudagskvöldi. Síðasti skjólstæðingur dagsins fór fyrir tveimur tímum en þú situr enn við tölvuna og færir nótur dagsins inn í Word-skjal. Þetta kannast margir við — en reglurnar um sjúkraskrár eru skýrari en margir halda, og þær eru að herðast.

Hér er það sem læknar, sálfræðingar og aðrar löggiltar heilbrigðisstéttir þurfa að vita um kröfurnar til sjúkraskráa — og kerfanna sem halda utan um þær.

Hvaða lög og reglur gilda?

Um sjúkraskrár á Íslandi gilda einkum eftirfarandi lög og reglur:

• Lög nr. 55/2009 um sjúkraskrár — kveða á um skyldu til færslu sjúkraskrár, innihald hennar, varðveislu, aðgang og ábyrgð.
• Reglugerð nr. 550/2015 um sjúkraskrár — útfærir lögin nánar, meðal annars um færslu og öryggi sjúkraskrárupplýsinga.
• Lög nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga — heilsufarsupplýsingar teljast viðkvæmar persónuupplýsingar og um vinnslu þeirra gilda strangari reglur en um flest önnur gögn.

Auk þess gefur embætti landlæknis út fyrirmæli um lágmarkskröfur til rafrænna sjúkraskrárkerfa og hefur eftirlit með því að þeim sé fylgt.

Stafræn skráning verður skylda

Með lögum nr. 81/2025 var lögum um sjúkraskrár breytt þannig að heilbrigðisstarfsfólki sem veitir sjúklingum meðferð verður skylt að færa sjúkraskrá í stafrænt sjúkraskrárkerfi.

Hvað á að skrá — og hvenær?

Í sjúkraskrá skal færa með skipulegum hætti þau atriði sem nauðsynleg eru vegna meðferðar sjúklings: samskipti, greiningar, meðferð, niðurstöður rannsókna og aðrar upplýsingar sem máli skipta.

Um tímasetningu og form færslna gilda skýrar reglur:

• Upplýsingar skal skrá jafnóðum og eigi síðar en 24 klukkustundum eftir að þeirra var aflað.
• Við hverja færslu skal koma fram nafn þess sem skráir, starfsheiti og tímasetning.
• Viðbót, leiðrétting, breyting eða eyðing skal ætíð vera rekjanleg.

Hver má sjá hvað?

• Trúnaður. Sjúkraskrárupplýsingar eru trúnaðarmál og aðgangur að þeim er takmarkaður við þau sem þurfa hans starfs síns vegna.
• Rekjanleiki. Skrá skal allan aðgang starfsfólks að sjúkraskrárupplýsingum og tryggja að upplýsingar um uppflettingar séu aðgengilegar. Í rafrænum kerfum gerist þetta sjálfkrafa, en ef notast er við pappír eða almenn skjalavinnsluforrit er það nánast ómögulegt.
• Varðveisla. Sjúkraskrár skal varðveita á tryggan hátt og óheimilt er að eyða upplýsingum úr sjúkraskrá nema með samþykki landlæknis.
• Aðgangur sjúklings. Sjúklingur á rétt á að fá afhent afrit af eigin sjúkraskrá, í heild eða að hluta.

Dugar Word ekki?

Stutta svarið: nei, ekki til lengdar. Samanburðurinn talar sínu máli:

Hvað þarf kerfið sjálft að uppfylla?

Rafræn sjúkraskrárkerfi þurfa að uppfylla fyrirmæli embættis landlæknis um öryggi og gæði. Sé kerfið hýst hjá þriðja aðila er hýsingin aðeins heimil hjá viðurkenndum þjónustuaðila sem uppfyllir kröfur landlæknis um öryggi sjúkraskrárupplýsinga.

Í framkvæmd þýðir þetta meðal annars aðgangsstýringu eftir hlutverkum, dulkóðun gagna, örugga auðkenningu notenda og sjálfvirka skráningu á allri notkun.

Næstu skref

Vottað rafrænt sjúkraskrárkerfi leysir þetta allt í einu skrefi. Medalia uppfyllir kröfur embættis landlæknis og er sniðið að ólíkum sérgreinum — frá sálfræðingum til læknastofa.

Viltu sjá hvernig kerfið virkar? Bókaðu kynningu og við förum yfir kröfurnar með þér.

Algengar spurningar