Sjúkraskrárkerfi fyrir talmeinafræðinga

Síðasti tíminn er búinn og skjólstæðingurinn farinn heim með æfingablaðið — en dagurinn er ekki búinn. Nótan bíður, spurningalistinn liggur óskoraður í möppunni, skýrslan til skólans er hálfskrifuð og reikningarnir færast yfir á kvöldið. Enginn lærir talmeinafræði til að sinna skjalavinnu.

Talmeinafræðingar eru löggild heilbrigðisstétt og bera því sömu skyldu og aðrir heilbrigðisstarfsmenn til að færa sjúkraskrá samkvæmt lögum nr. 55/2009 um sjúkraskrár. Þegar þú starfar sjálfstætt hvílir ábyrgðin á skráningu, öryggi og varðveislu á þér — ekki stofnun. Þessi grein fer yfir hvað sjúkraskrárkerfi fyrir talmeinafræðinga þarf að ráða við.

Hvað á að skrá?

Sjúkraskrá talmeinafræðings þarf að gefa glögga mynd af greiningunni og þjálfuninni, hvort sem unnið er með málþroskaraskanir, framburðar- og hljóðkerfisraskanir, stam, raddveilur, málstol eða kyngingartregðu. Hún nær meðal annars yfir:

• Greiningu og próf — niðurstöður athugunar á tali, máli, rödd, stami eða kyngingu og forsendur greiningar.
• Markmið þjálfunar — hvaða vanda er unnið með og hvert þjálfunin stefnir.
• Meðferðarnótur fyrir hvern tíma — íhlutun, viðbrögð og framvindu.
• Heimaæfingar — hvað var sent með skjólstæðingi og hvernig gekk.
• Samskipti sem máli skipta — þjálfunarbeiðnir, skýrslur til skóla eða leikskóla, ráðgjöf til foreldra og samráð við lækna og kennara.

Skrá þarf upplýsingarnar jafnóðum eða svo fljótt sem auðið er — glósur á lausum blöðum og minnið standast engar kröfur til lengdar.

Algengasta gildran: Word, möppur og pappír

Margir sjálfstætt starfandi talmeinafræðingar byrja á því að skrifa nótur í Word, geyma greiningar í möppum og senda heimaæfingar á pappír. Vandinn er að slík skráning uppfyllir illa þær kröfur sem gerðar eru:

• Enginn rekjanleiki — ekki er hægt að sjá hver opnaði eða breytti nótu og hvenær.
• Engin aðgangsstýring — skjal á fartölvu er jafn aðgengilegt öllum sem komast í tölvuna.
• Varðveisla og öryggisafritun eru á eigin ábyrgð, og gögn geta glatast með einni bilun.
• Saga skjólstæðings dreifist á mörg skjöl og möppur, og skýrslan til skólans þarf að handsafna úr þeim öllum.

Frá 1. desember 2026 verður auk þess skylt að færa sjúkraskrá í stafrænt sjúkraskrárkerfi — skráning í Word eða á pappír verður þá ekki lengur heimil.

Láttu kerfið skora spurningalistana

Spurningalistar og matslistar eru hluti af gagnreyndri talmeinaþjónustu, hvort sem það er VHI-10 fyrir raddveilur, foreldraspurningalisti um málþroska eða eigin gátlisti fyrir framburð. Það er tímafrekt að leggja þá fyrir og skora á pappír. Í rafrænu kerfi er hægt að senda skjólstæðingi listann fyrir tímann, láta kerfið reikna niðurstöðurnar sjálfkrafa, fá myndræna yfirsýn yfir framvindu milli tíma — og láta niðurstöðurnar vistast beint í sjúkraskrána.

Heimaæfingarnar eiga heima í símanum, ekki á blaði

Árangur talþjálfunar ræðst að miklu leyti af því sem gerist heima á milli tíma. Æfingablað sem gleymist í töskunni skilar litlu. Sjúkraskrárkerfi með Mínum síðum sendir heimaæfingar og fræðsluefni beint í símann eftir tímann, þar sem skjólstæðingurinn opnar það með rafrænum skilríkjum, og þú sérð hvað var sent hverjum og hvenær.

Fjarþjálfun inni í sjúkraskránni

Fjarþjálfun hentar talmeinafræðingum vel, ekki síst fyrir skjólstæðinga á landsbyggðinni og til að fylgja eftir á milli tíma á stofunni. Ef fjarþjálfunin er hluti af sjúkraskrárkerfinu tengist skjólstæðingur beint af Mínum síðum með rafrænum skilríkjum, án Zoom eða fundarhlekks, og nótan skrifast í sama kerfi. Sjá nánar um innbyggða fjarheilbrigðisþjónustu.

Þjálfunarbeiðnir og uppgjör við Sjúkratryggingar

Talmeinafræðingar sem starfa samkvæmt samningi við Sjúkratryggingar Íslands senda þjálfunarbeiðni fyrir hvern skjólstæðing, og samþykkt beiðni veitir 15 tíma í talþjálfun á hverju 12 mánaða tímabili. Það þarf að halda utan um beiðnirnar, nýtta tíma og skila gögnum vegna uppgjörs. Handvirk reikningagerð og gagnaskil taka fljótt drjúgan hluta vinnuvikunnar — sjálfvirkt uppgjör beint úr sjúkraskrárkerfinu sparar þann tíma.

Gátlisti fyrir eigin rekstur

Ef þú ert að hefja eigin rekstur eða endurskoða núverandi fyrirkomulag:

1. Er sjúkraskráin færð í kerfi sem uppfyllir kröfur embættis landlæknis?
2. Er aðgangur að nótum varinn með öruggri auðkenningu og skráður sjálfkrafa?
3. Eru spurningalistar lagðir fyrir og skoraðir rafrænt?
4. Fara heimaæfingar og fræðsla rafrænt í símann í stað þess að vera á blaði?
5. Er fjarþjálfun hluti af sjúkraskránni?
6. Er uppgjör við Sjúkratryggingar sjálfvirkt, með yfirsýn yfir þjálfunarbeiðnir og nýtta tíma?

Algengar spurningar

Medalia fyrir talmeinafræðinga er vottað sjúkraskrárkerfi sem tekur á öllum þessum þáttum — greiningar, meðferðarnótur, spurningalistar, heimaæfingar, fjarþjálfun, tímabókanir og uppgjör á einum stað. Bókaðu kynningu og sjáðu kerfið í notkun.